Nối tiếp chuỗi hoạt động sôi nổi của Chiến dịch “Không Một Mình 2026”, chiều ngày 09/10/2026, không khí tại Hội trường Học viện Ngoại giao đã thực sự bùng nổ với Workshop chuyên sâu mang chủ đề “An toàn trong kết nối số: Nhận diện và ứng phó với xâm hại trực tuyến”. Chương trình do Khoa Truyền thông và Văn hóa Đối ngoại (Học viện Ngoại giao) phối hợp cùng Media AI Lab, Cục An ninh mạng (Bộ Công an) và Liên minh Niềm tin số (DTA) tổ chức, thu hút đông đảo chuyên gia, giảng viên cùng hàng trăm sinh viên trên địa bàn Thủ đô Hà Nội tham dự.
1. Hồi chuông cảnh báo: Khi tổn thương số không còn là câu chuyện của riêng ai
Trong kỷ nguyên số hóa toàn diện, thế hệ người trẻ (Gen Z) đang dành phần lớn thời gian sinh hoạt, học tập, giao tiếp và giải trí trên các nền tảng trực tuyến. Tuy nhiên, sự tiện ích vượt bậc của không gian mạng cũng đồng thời mở ra những mặt tối khó lường. Các hành vi bạo lực ngôn từ (cyberbullying), quấy rối tình dục trực tuyến, thao túng tâm lý (gaslighting), tống tiền bằng hình ảnh nhạy cảm và lộ lọt dữ liệu cá nhân đang diễn ra với quy mô ngày càng tinh vi và đáng báo động.
Điều đáng lo ngại nhất là tâm lý e ngại, xấu hổ hoặc hoang mang khi trở thành nạn nhân. Nhiều bạn trẻ có xu hướng tự cô lập bản thân, âm thầm chịu đựng thay vì tìm kiếm sự trợ giúp từ gia đình, nhà trường hay các cơ quan chức năng. Chính khoảng trống trong nhận thức và kỹ năng ứng phó đã biến không ít người dùng mạng xã hội trở thành nạn nhân của những tổn thương tinh thần kéo dài.
Nhà báo Tạ Bích Loan (giữa) và các giảng viên Khoa Truyền thông và Văn hóa Đối ngoại (Học viện Ngoại giao) tại bàn đại biểu của chương trình. Ảnh: BTC.
Xuất phát từ thực trạng cấp bách đó, Chiến dịch “Không Một Mình 2026” được khởi xướng nhằm tạo lập một liên minh hỗ trợ đa tầng, khẳng định thông điệp nhân văn: Mọi nạn nhân của bạo lực số đều có quyền được lắng nghe, bảo vệ và không bao giờ phải đơn độc đối mặt trước sóng gió không gian mạng.
2. Phiên 1: Bóc tách thực trạng và những hình thái xâm hại trực tuyến tinh vi
Mở đầu chương trình, không khí hội trường được hâm nóng bằng phần khởi động tương tác đầy kịch tính mang tên “Giơ tay nếu…”. Những câu hỏi thực tế được trình chiếu trên màn hình LED lớn:
- Bạn có dùng mạng xã hội hoặc chơi game online mỗi ngày?
- Bạn từng nhận lời mời kết bạn từ một người hoàn toàn không quen biết?
- Bạn từng nhận một tin nhắn, bình luận ác ý khiến bản thân cảm thấy bị xúc phạm hoặc lo lắng?
- Bạn từng thấy một bức ảnh hay video của ai đó bị chia sẻ công khai khi người trong cuộc không hề mong muốn?
Trước hàng loạt câu hỏi chạm đúng thực tế, hàng trăm cánh tay của sinh viên đã đồng loạt giơ lên. Đây là minh chứng rõ nét cho thông điệp cốt lõi của ban tổ chức: Những hiểm họa trực tuyến đang diễn ra ngay sát sườn đời sống học đường thường nhật, không phải là câu chuyện xa vời của bất kỳ ai khác.
Các bạn sinh viên hào hứng tham gia phần khởi động tương tác “Giơ tay nếu…”, nhận diện những hành vi xâm hại trực tuyến thường trực xung quanh đời sống số thường nhật. Ảnh: BTC.
Tại phiên báo cáo đầu tiên, chuyên gia an ninh mạng, giảng viên Thạc sĩ Nguyễn Như Quỳnh (Đại diện Liên minh niềm tin số DTA) đã cung cấp bức tranh toàn cảnh về các phương thức xâm hại phổ biến hiện nay:
- Rò rỉ dữ liệu cá nhân: Thu thập thông tin đời tư, danh bạ, địa chỉ nhà ở để công khai lên các hội nhóm mạng nhằm kích động bầy đàn công kích tập thể.
- Mạo danh & Thao túng tâm lý: Lợi dụng tài khoản ảo hoặc hack tài khoản của người quen để tạo dựng lòng tin, sau đó dụ dỗ gửi hình ảnh nhạy cảm rồi quay sang tống tiền hoặc cưỡng ép tình dục.
- Bạo lực mạng: Bình luận miệt thị, cô lập nạn nhân về mặt tinh thần trên các trang cá nhân.
Đại diện cho đơn vị chủ nhà, TS. Đỗ Huyền Trang – Giảng viên Khoa Truyền thông và Văn hóa Đối ngoại (Học viện Ngoại giao) đã có những chia sẻ tâm huyết về vai trò chủ động của nhà trường và người học:
“Trong bối cảnh môi trường số là một phần thiết yếu của người trẻ, các hình thức xâm hại trực tuyến trở nên đa dạng và khó nhận diện hơn. Việc Học viện Ngoại giao hưởng ứng Chiến dịch thể hiện tinh thần chủ động trước các vấn đề xã hội mới, khuyến khích sinh viên trở thành những nhân tố tích cực lan tỏa thông điệp ‘Kết nối không tổn thương’.”
TS. Đỗ Huyền Trang – Đại diện Khoa Truyền thông và Văn hóa Đối ngoại, Học viện Ngoại giao (DAV)
3. Phiên 2: Kiểm chứng dữ liệu số, vạch trần Deepfake và bộ kỹ năng tự vệ
Bước sang Phiên 2, hội thảo đi sâu vào các giải pháp thực chiến: “Nhận diện, kiểm chứng và xử lý nội dung xâm hại trực tuyến”. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh phát triển như vũ bão, công nghệ cắt ghép khuôn mặt, giả lập giọng nói (Deepfake) đang bị các đối tượng xấu lạm dụng ở mức độ nghiêm trọng.
Sinh viên đã hào hứng tham gia minigame tranh biện và giơ bảng đáp án trực tiếp để phân tích các tình huống giả định hóc búa: Làm thế nào nhận diện một video deepfake bôi nhọ danh dự? Dấu hiệu nhận biết các đường link bẫy đánh cắp tài khoản Facebook, Telegram qua bình luận dạo? Và đâu là ranh giới giữa việc bày tỏ ý kiến tự do với hành vi vu khống, xúc phạm nhân phẩm trên mạng?
Sinh viên sôi nổi tranh luận và đồng loạt giơ bảng phương án trong minigame thử thách kiểm chứng tin giả, vạch trần các thủ đoạn lợi dụng công nghệ Deepfake tinh vi. Ảnh: BTC.
Chuyên gia của chương trình đã hệ thống hóa cho sinh viên Quy trình 5 BƯỚC XỬ LÝ KHI GẶP VẤN ĐỀ KHÔNG AN TOÀN:
- DỪNG: Dừng cuộc trò chuyện hoặc hành động khiến bạn không an toàn. Không trả lời thêm, không gửi thêm thông tin và không tiếp tục làm theo yêu cầu đáng ngờ.
- KHÔNG LAN TRUYỀN: Đừng để nội dung gây tổn thương đi xa hơn. Không chuyển tiếp, đăng lại, bình luận hoặc gửi đi những nơi khác.
- LƯU: Giữ lại những thông tin cần thiết để được hỗ trợ. Có thể là tài khoản, đường dẫn, thời gian, tin nhắn hoặc ảnh chụp màn hình phù hợp.
- BÁO CÁO: Đưa sự việc đến nơi có thể xử lý. Báo cáo nội dung hoặc tài khoản trên nền tảng và nhờ người lớn hỗ trợ khi cần.
- CHIA SẺ: Đừng giữ chuyện không an toàn một mình. Nói với cha mẹ, thầy cô, người chăm sóc hoặc một người mà bạn tin tưởng.
Bà Đặng Châu Anh (Vinamilk) chia sẻ mong muốn sát cánh hỗ trợ người trẻ trong không gian số an toàn. Ảnh: BTC.
4. Phát động cuộc thi sáng tạo & Lan tỏa thông điệp ‘Kết nối không tổn thương’
Cũng trong khuôn khổ chương trình, Ban Tổ chức Chiến dịch đã chính thức phát động hai sân chơi sáng tạo quy mô lớn dành riêng cho sinh viên học sinh:
- Vòng Casting “Đại sứ An toàn số học đường”: Tìm kiếm những gương mặt trẻ tài năng, nhiệt huyết, có khả năng truyền cảm hứng và dẫn dắt cộng đồng học đường xây dựng văn hóa ứng xử văn minh trên không gian mạng.
- Cuộc thi sáng tạo Video ngắn & Poster “An toàn trên mạng” (Tháng 10 – 11/2026): Khuyến khích các bạn trẻ sử dụng chính ngôn ngữ sáng tạo của mình (Gen Z visuals, TikTok format, infographics, phim ngắn) để chuyển tải những thông điệp cảnh báo, bài học phòng vệ số một cách gần gũi, cuốn hút và dễ thẩm thấu nhất.
Đại diện cho Media AI Lab và trong vai trò người dẫn dắt chuyên môn, TS. Nhà báo Tạ Bích Loan đã gửi gắm thông điệp đến toàn thể hội trường:
“Không gian mạng mở ra chân trời tri thức và sáng tạo vô tận, nhưng cũng tiềm ẩn những tổn thương vô hình nếu chúng ta thiếu đi ‘hệ miễn dịch số’. Media AI Lab cam kết đồng hành cùng các bạn trẻ, để trong việc làm chủ công nghệ trí tuệ nhân tạo, xây dựng năng lực tự vệ, tư duy phản biện và tinh thần sẻ chia để không một ai phải đơn độc đối mặt với cạm bẫy trực tuyến.”
TS. Nhà báo Tạ Bích Loan – Nhà sáng lập Media AI Lab, Giảng viên Học viện Ngoại giao
Những kiến thức và trải nghiệm thực tiễn từ Workshop đã chạm tới trái tim của rất nhiều bạn trẻ. Chia sẻ về cảm nhận của mình sau khi kết thúc buổi tập huấn, bạn Vũ Ngọc Phương Chi – sinh viên Học viện Ngoại giao cho biết:
“Trước đây em nghĩ chỉ cần chặn tài khoản hay ngừng tương tác là xong. Qua chương trình, em hiểu mình cần nhận diện đúng bản chất vấn đề và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ. Khi một người gặp tổn thương, điều họ cần không chỉ là lời khuyên mà là sự lắng nghe và đồng hành để không ai phải đơn độc đối mặt.”
Vũ Ngọc Phương Chi – Sinh viên tham dự Workshop tại Học viện Ngoại giao
Ban tổ chức, các chuyên gia, đại diện doanh nghiệp cùng đông đảo sinh viên chụp ảnh lưu niệm, quyết tâm lan tỏa thông điệp “Kết nối không tổn thương” và đồng hành cùng Chiến dịch Không Một Mình 2026. Ảnh: BTC.
Khép lại chương trình, ban tổ chức, các chuyên gia cùng hàng trăm sinh viên đã cùng chụp ảnh lưu niệm, hô vang khẩu hiệu quyết tâm đồng hành cùng Chiến dịch “Không Một Mình 2026”. Đây không chỉ là một buổi tập huấn đơn thuần, mà là viên gạch tiếp theo trong hành trình dài hạn kiến tạo không gian mạng nhân văn, nơi sự an toàn và niềm tin số trở thành quyền lợi tất yếu của mỗi công dân Việt Nam.
Xem thêm
- Chiến dịch “Tin AI?” tại TP.HCM: Trang bị kỹ năng phòng vệ số và kiểm chứng tin giả cho sinh viên
- Media AI Lab đồng hành tập huấn “Tin AI?”: Rèn luyện kỹ năng kiểm chứng tin giả cho sinh viên Học viện Ngoại giao
- Nghiên cứu & Đào tạo tại Media AI Lab
- Giới thiệu Media AI Lab
- Mạng lưới Đối tác & Khách hàng của Media AI Lab
Nguồn tham chiếu & Đơn vị phối hợp
- Học viện Ngoại giao (DAV): Khoa Truyền thông và Văn hóa Đối ngoại (FICC)
- Cục An ninh mạng – Bộ Công an
- Liên minh Niềm tin số (DTA)
- Media AI Lab: Phòng Nghiên cứu và Ứng dụng Trí tuệ Nhân tạo trong Truyền thông (mediaailab.com)
- Đơn vị đồng hành: Vinamilk, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB Bank)